SAïL MOHAMED, 1894-1953: CEZAYÝRLÝ BÝR ANARÞÝSTÝN YAÞAMI VE ÝSYANI

Saïl Mohamed Ameriane ben Amerzaine, 14 Ekim 1894’te, Cezayir’de, Berberi bölgesindeki Kabylie’de yer alan Tarbeit-Beni-Ouglis’te doðdu. Pek çok Cezayirli gibi az bir eðitim aldý. Mesleði þoför-makinistti, yaþamý boyunca kültürünü geliþtirdi ve eðitimi için büyük çaba harcadý. Müslüman-Berberi bir geçmiþten ateizme yöneldi. Birinci Dünya Savaþý sýrasýnda önce emre itaatsizlikten ardýndan da, Fransýz Ordusu’ndan firar etmesi nedeniyle tutuklandý. Anarþizme yönelik sempatisi geliþmeye baþlamýþtý bile.

Savaþýn sonunda, anarþist hareketin yeniden inþasý sürecinde, Anarþist Birlik (UA) örgütüne katýldý. 1923’te, þarkýcý arkadaþý Sliman Kiouane ile birlikte, Cezayir Kökenliler Savunma Komitesi’ni kurdu. Ýlk makalelerinde sömürgeleþtirilen halklarýn yoksulluðundan ve kolonilerin sömürülmesinden söz etti. Kuzey Afrika’daki durum konusunda bir uzman oldu. Paris’in 17. mahallesindeki anarþist gruplarla birlikte, Kuzey Afrikalýlarýn sömürülmesi üzerine, Arapça ve Fransýzca dillerinde konuþmalar yapýlan toplantýlar düzenledi. Saïl, Aulnay-sous-bois’te anarþist bir grup oluþturdu ve en etkin üyelerinden birisi oldu.

1929’da, yeni bir komitenin sekreteri oldu: Yüzüncü Yýl Kýþkýrtmasý’na karþý Cezayirliler Savunma Komitesi (Fransa, 5 Temmuz 1930’da Cezayir’in fethedilmesinin yüzüncü yýlýný kutlamaya hazýrlanýyordu). Anarþist hareket içerisindeki tüm eðilimler, UA, anarko-sendikalist sendika Confederation Generale du Travail syndicaliste-revolutionnaire (CGT-SR / AIT) ve Association de Federalistes anarchistes (AFA) "Katil sömürgecilik, kanlý maskeli balo"yu kýnadýlar. Þu sloganý kullanýyorlardý "Medeniyet ? Ýlerleme ? Bizce, Cinayet !"

Bunun ardýndan, Saïl, içerisinde Cezayir Kökenliler Seksiyonu’nu kuracaðý CGT-SR’a katýldý. Bir yýl sonra, Paris’te Kolonyal Sergi’nin açýlýþý ile birlikte, anarþist hareket sömürgeciliðe karþý kampanyasýný yeniden baþlattý. Sail bu mücadelede ön saflardaydý.

Toplumsal uyanýþ

Ocak 1932’de, "L’Eveil Social, le journal du peuple" ("Toplumsal Uyanýþ, halkýn dergisi")nin editörü oldu. Anti-militarist bir makalesinin ardýndan, hakkýnda "orduyu itaatsizliðe kýþkýrtmak"tan dava açýldý. Komünist Parti’nin bir uydu örgütü olan Uluslararasý Kýzýl Yardým kendisine destek vermek istediyse de, Stalinizm’in kurbanlarý adýna bu yardýmý reddetti.

1934’te, "Saïl Mohamed Olayý" gündeme geldi. Faþist ve anti-semitist Birlikler’in 6 Þubar 1934’te gerçekleþtirdiði gösteri çalýþanlarýn hareketi içerisinde zincirleme bir tepkiye yol açtý. Saïl silah topladý ve bunlarý sakladý. 3 Mart’ta "yasaklanmýþ silah taþýmak"tan tutuklandý. Kendisini ajan provokatör ilan eden Komünist Parti dýþýnda, çalýþanlarýn hareketi kendisine destek sundu. Bir ay hapis cezasýna çarptýrýldý, sonrasýnda "savaþ silahlarý bulundurmak"tan bir ceza daha alarak, dört ayýný hapiste geçirdi. Mücadelesini sürdürdü.

"L’Eveil Sociale", "Terre Libre" ile birleþti ("Özgür Dünya", Alliance Libre des anarchistes du Midi’nin aylýk gazetesi - bakýnýz Paul Rousenq). Saïl, "Terre Libre"nin Kuzey Afrika baskýsýndan sorumluydu. Anarþist basýnda yaptýðý birkaç duyuruyla, bir Cezayir Doðumlu Anarþistler Grubu oluþturmaya çalýþtý. Ayný zamanda Anarþist Birlik’te faal çalýþmasýný sürdürdü.

Ýspanyol Devrimi

Ýspanya’daki Frankocu ayaklanmadan sonra, Eylül 1936’da, Saïl, anarþist milis birimi Durruti Kolu’nun Fransýzca-konuþan seksiyonu olan Sebastian Faure Bölüðü’ne katýldý ve komutanlýðýna seçildi. Kasým 1936’da elinden yaralandý, Ýspanyol anarþist hareketinin durumunu anlayan çok sayýda mektup yazdýktan sona Fransa’ya döndü.

Yarasý iyileþtikten sonra, Anarþist Birlik tarafýndan Ýspanya için düzenlenen pek çok yürüyüþte yer aldý. Bu turun hemen ardýndan, Messali Hadj tarafýndan çýkartýlan "Etoile Nord Africaine" ("Kuzey Afrika Yýldýzý") gazetesinin yasaklanmasý ve 16 kiþinin ölümüyle sonuçlanan Tunus’taki gösterilere yönelik baskýlara karþý Paris’teki devrimciler tarafýndan düzenlenen bir toplantýya katýldý. Yeniden tutuklanarak, Aralýk 1938’de, "askeri kýþkýrtmak"tan 18 ay hapse mahkum edildi.

Ýkinci Dünya Savaþý’nýn baþýnda, tekrar tutuklandý ve Riom’da bir toplama kampýna konuldu. Geniþ kütüphanesi, bir arama sonrasýnda daðýtýldý. Oradan kaçtý, sahte belgeler ayarladý ve Ýþgal sýrasýnda yeraltýna geçti.

1944’den sonra diðerleriyle birlikte anarþist hareketin yeniden inþasý için çalýþtý. Kurtuluþla birlikte [Ýspanyol Devrimi’nin kýdemli anarþist milisleri Paris’i özgürleþtiren ilk birliklerdi] Aulnay-sous-bois grubunu yeniden biraraya getirdi ve Cezayirli Anarþistler Komitesi’ni yeniden oluþturmaya çalýþtý. [Anarþist Birliðin devamý] Anarþist Federasyon’un haftalýk gazetesi "Le Libertaire"de Cezayir’deki durum üzerine köþe yazýlarý yazdý. "Cezayir Kökenlilerin Cefasý" üzerine bir dizi makale hazýrladý.

Nisan 1953’te öldü. George Fontenis 30 Nisan 1953’teki cenaze töreninde, anarþist hareket adýna, onun anýsýna bir konuþma yaptý.


=====

Translations :

(en) Sail Mohamed, LIFE AND REVOLT OF AN ALGERIAN ANARCHIST

(fr) SAIL MOHAMED, LA VIE ET LA REVOLTE D'UN ANARCHISTE ALGERIEN

(id) Sail Mohamed adalah seorang anarkis asal Aljazair


======

Perşembe 3 Ağustos 2006